Tôi và chồng về chung sống với nhau từ năm 2012 và có đăng ký kết hôn vào năm 2017. Việc về ở với nhau được hai bên gia đình biết và đồng ý.
Trong thời gian đầu chung sống, vào năm 2013 tôi và chồng cùng bỏ tiền mua một mảnh đất và xây nhà để ở. Sau khi mua đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ đứng tên chồng tôi.
Năm 2025 chồng tôi đột ngột qua đời do bệnh tật. Sau khi chồng mất, một người phụ nữ tìm đến tôi, xuất trình Giấy chứng nhận đã kết hôn với chồng tôi vào năm 2007 và cho biết hai người chưa từng ly hôn.
Người này cho rằng bà ấy mới là người vợ hợp pháp của chồng tôi; còn việc tôi đăng ký kết hôn năm 2017 là trái pháp luật. Vì mảnh đất đứng tên chồng tôi nên bà ấy yêu cầu tôi giao lại đất để giải quyết tài sản và thừa kế. Trong khi đó, tôi là người đã cùng chồng bỏ tiền mua đất từ năm 2013 và sinh sống trên đất từ đó đến nay.
Vậy quyền lợi của tôi đối với mảnh đất này được pháp luật giải quyết như thế nào?
Luật sư trả lời:
Trường hợp này cần giải quyết hai vấn đề:
1. Về quan hệ hôn nhân:
Một người đăng ký kết hôn với hai người thì để xác định ai là người vợ hợp pháp, cần xem xét tính hợp pháp của cả hai việc đăng ký kết hôn, bao gồm điều kiện kết hôn, hồ sơ, nội dung và trình tự, thủ tục đăng ký, việc kết hôn có dựa trên cơ sở tự nguyện hay không.
Nếu việc kết hôn năm 2007 có căn cứ xác định là trái pháp luật, còn việc đăng ký kết hôn của bạn năm 2017 đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật, thì bạn vẫn có thể được xem là người vợ hợp pháp của chồng bạn.
Ngược lại, nếu việc kết hôn năm 2007 là hợp pháp và đến năm 2017 quan hệ hôn nhân đó chưa chấm dứt, thì việc chồng bạn tiếp tục đăng ký kết hôn với bạn là vi phạm chế độ một vợ một chồng được pháp luật quy định. Nên có thể bạn sẽ không được xem là vợ hợp pháp của chồng bạn.
2. Về tài sản:
Việc ai là vợ hợp pháp rất quan trọng vì người vợ hợp pháp thuộc hàng thừa kế thứ nhất sẽ có quyền được hưởng đối với phần di sản của người chồng để lại nếu việc chia thừa kế được giải quyết theo pháp luật.
Tuy nhiên, nếu bạn không phải là người vợ hợp pháp thì không có nghĩa bạn không có quyền lợi gì đối với mảnh đất. Theo thông tin bạn cung cấp, năm 2013 bạn đã cùng chồng bỏ tiền mua đất. Nếu chứng minh được sự đóng góp này, tài sản tuy không được xác định là tài sản chung vợ chồng thì vẫn có thể được xem xét là tài sản chung của nhiều cá nhân. Quyền lợi của bạn được xác định căn cứ vào sự đóng góp trong việc mua đất, xây nhà, tạo lập tài sản.
Như vậy, quyền lợi của bạn đối với mảnh đất phụ thuộc vào việc: nếu hôn nhân giữa bạn và chồng bạn là hợp pháp, bạn có quyền đối với tài sản chung vợ chồng và quyền hưởng thừa kế đối với di sản của chồng; nếu không phải là hôn nhân hợp pháp, bạn vẫn có quyền yêu cầu xác định phần tài sản tương ứng với công sức, tiền bạc mình đã đóng góp để tạo lập mảnh đất và căn nhà.
Văn phòng Luật sư Tam Thắng